IQ Nedir?
IQ, Intelligence Quotient ifadesinin kısaltmasıdır. Bireyin zekâ testinde sağladığı zekâ yaşını kronolojik (zamansal) yaşına bölüp, çıkanı 100 ile çarparak elde edilen bir zekâ gelişimi düzeyi göstergesi.
Bütün bunlar ne anlama geliyor? IQ bize, belli bir zekâ testindeki puanımızı, kendi yaş-grubumuzdakilerle karşılaştırılmış biçimde gösterir. Testin 100 puanlık bir ortalama puanı ve 15 puanlık bir standart sapması vardır. Bu, teste katılan kişi sayısının yüzde 68'inin 85-115 arasında bir IQ değerine ulaşmış olduğunu gösterir. Üstelik, katılan kişilerin yüzde 95'inin de 70-130 arasında bir değere ulaştığını gösterir.
Şayet IQ'nuz 100 İse, Bu Ne Anlama Gelir?
Bu, (sizin yaşınızdaki!) kişilerin yarısının sizden daha yüksek puan aldığı anlamına gelir. Öbür yarısının ise, sizden daha düşük puan aldığını gösterir. Diyelim ki, sizin IQ puanınız 130'dur. Bunun anlamı ne olacaktır? Bu, sizin yaş grubunuzdakilerin yüzde 97.5' inin sizden daha düşük puan aldığı anlamına gelir. Demek ki, yalnızca yüzde 2.5'i sizden daha yüksek puan almıştır. Bir IQ puanını şu yöntemle kolayca belirleyebilirsiniz:
Genel yetenekleri ölçen bir zekâ testindeki IQ puanı, istatistiksel olarak elde edilmiş olan bir sayıdır. Bu IQ sayısı, akademik (yani, eğitimle edinilen) beceri ve bilgilerin elde edilmesi için kullanılabilen göreli ve karşılaştırmalı yetenekleri belirtir. Her bireyin yüzlerce belli zihinsel yeteneği vardır. Bu yeteneklerin kimileri tam olarak ölçülebilir. Bu ölçümlerin bir bölümü, bir bireyin akademik zihinsel başarılarını güvenilir biçimde önceden tahmin edebilir.
Her ne kadar bir IQ testi bir insanın zihinsel yeteneklerinin sadece birkaçını ölçer ise de, bu az sayıdaki yeteneklerden değerli bir ölçüm çıkarılabilir; zira onların çok sayıdaki başka insani yeteneklerle ilişkisi olumlu şekilde ve yüksek derecededir. Bu yeteneklerden birindeki yüksek puanınız, ölçülmemiş olan yeteneklerinizin de o kadar yüksek olacağının güçlü bir kanıtıdır.
İşte Bazı İstatistikler!
Aşağıdaki ifadeler, aynı teste katılmış olan kimselerin IQ puanları bağlamında, istatistiksel olarak doğrudur:
100 puanlık bir IQ, teste katılmış olan bütün kişilerin yüzde 50'sinden daha yüksektir.
110 puanlık bir IQ, teste katılmış olan bütün kişilerin yüzde 75'inden daha yüksektir.
120 puanlık bir IQ, teste katılmış olan bütün kişilerin yüzde 93'ünden daha yüksektir.
130 puanlık bir IQ, teste katılmış olan bütün kişilerin yüzde 98'inden daha yüksektir.
IQ Neden Bilinmek İstenir?
Bir kimsenin kendi IQ’ sunu öğrenmek istemesinin başlıca nedenlerinden biri, kendi olası akademik potansiyelinin bağımsız ve nesnel bir portresini görebilmektir. Şayet IQ puanınız yüksek ise, siz bu bilgiyi, şu anda kendinize pek güvenmiyorsanız bile, birtakım öğrenim olanaklarına kolayca kavuşabilmek için kullanabilirsiniz. Ve gene, şayet IQ puanınız düşük ise, bu bilgiyi kendinize-sahip olduğunuzu düşündüğünüz zaman ve gösterebileceğiniz çabayı göz önünde tutarak-gerçekçi öğrenim hedefleri belirlemek amacıyla kullanabilirsiniz.
IQ Puanı Mutluluğun Garantisi Değildir
Şurası akıldan çıkarılmamalıdır ki, bir IQ testi insani yeteneklerin-müzik, sanat, coşkusal dengelilik, bedensel koordinasyon, ya da ruhsal (tinsel) düzey gibi-pek çok türünü ölçmez. Yüksek bir IQ puanı, bir kimsenin mutlu olacağının, esenlikle yaşayacağının, ya da tinsel (ruhsal) yücelmeye ereceğinin garantisi değildir. Aynı şekilde, düşük bir IQ puanı da, o kimsenin parasal, ruhsal, ya da ahlaki açılardan başarısız olacağı anlamına gelmez.
Yazının devamı Popüler Bilim Dergisi’nde…