POPÜLER BİLİM’DEN
Radyasyon Dedektörüne Türk Ayarı
Çevre kirliliği, kanser ve daha pek çok sağlık sorununa yol açan radyasyonu tespit etmek için yeni bir yöntem geliştirildi. Hacettepe Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Tombakoğlu yönetiminde yürütülen çalışma radyasyon tespitini hem daha kolay hem de daha ucuza yapıyor. Tamamlanmak üzere olan bilgisayar tabanlı radyasyon algılama sistemi projesi bittiğinde yurtdışında yaklaşık 100 bin Dolara satılan radyasyon algılama sistemi Türkiye’de 3-5 bin Dolara mal olacak. Şu anda dünyada bu sistemlerin kurulması ise sadece Amerikalı birkaç şirketin tekelinde ve İsrailli bazı firmaların da çalışma yaptığı biliniyor. Prof. Dr. Tombakoğlu ve ekibinin geliştirdiği bilgisayar sistemi ise bu alanda dünyada bir ilk olacak. Dünyada bir ilk olmasının ise iki önemli neden var... Bilgisayar tabanlı radyasyon algılama sistemini ilk kez Popüler Bilim’e anlatan Tombakoğlu, radyasyonla ilgili deneylerin bu sayede radyasyonsuz ortamlarda yapılabileceğini ve her deney için ayrı bir sistem kurulmasının gerekmediğini açıkladı. Hem sağlık hem de ekonomik gelişme için önem taşıyan bu haberimizin ayrıntıları sayfa 32’de...
Kalp Krizinde Yeni Nesil Uyarı Sistemi
Kalp krizi, kalbin bir bölümüne kan beslemesinin kesildiği durumlarda ortaya çıkan ciddi bir sağlık sorunu olarak tanımlanıyor. En sık karşılaşılan türünün, koroner atardamar yüzeyindeki birikintilerin yüzeyden ayrılarak kan akımını durdurması ile ortaya çıkan şekli olarak belirtiliyor. Kan akımının durması, iskemi olarak adlandırılan kan beslemesinin kesilmesine ve oksijen yetersizliğine sebep oluyor. Bu duruma en kısa zamanda müdahale edilmezse; kalp kas dokusunda hasar ve/veya ölümler gerçekleşebiliyor. Belirtilerini kademeli olarak gösteren kalp krizi ile ilgili bir erken uyarı sistemi geliştirildi. Normal olarak göğüs ağrısı, akut dönemdeki kalp krizi belirtilerinin en yaygın olanı ve bunalma, baskı veya sıkışma hissi olarak tanımlanır. Şimdi kandaki miyoglobin miktarının teşhis edilmesi için mikrotemas baskılama yöntemiyle SPR temelli teşhis kitleri hazırlandı. Bu yeni yöntemle ilgili daha fazla bilgiyi sayfa 20’de bulabilirsiniz...
Enerji Sorununa Çözümler
“En pahalı enerji olmayan enerjidir” özdeyişinden hareketle Türkiye, enerji sorunsalını çözmek için girişimler yapıyor. Ancak bu sorunun çözümü Nükleer Enerji Santrali(NES) açarak aşmaya çalışmak istemesi, önemli tartışma ve yeni sorunlara yol açıyor. Oysa ham madde maliyeti sıfır olan yenilenebilir alternatif enerji kaynakları, gelecek tüm kuşakların enerji gereksinimine cevap verebilir. Uzmanlar, Türkiye’nin hidrolik kaynaklarının yüzde 65'ine henüz el değmediğini söylüyor. Rüzgar enerjisi potansiyelinin ise sadece yüzde 1’i kullanılıyor ve burada saklı 48 bin megavatlık(MW) enerji potansiyeli, devreye sokulmayı bekliyor.Bu yapılırsa zaten nükleer enerjiye gerek kalmayacaktır. Enerji sorununa alternatif çözümler sayfa 46 ‘da...
Tüm yaralar kapanabilir!
Sözlük anlamı olarak yara; canlı dokunun anatomik ve fonksiyonel bütünlüğünün kaybolması. Cerrahinin temel amaçlarından biride fonksiyonel bütünlüğü bozulan bir dokunun en az hasarla işlevinin geri kazandırılması. Açık yaraların tedavisinde en çok kullanılan yöntem bir adet ipek iplik ve iğnesidir. Ancak bu yöntem artık mazide kaldı. Birçok doktorun kabul edip uyguladıkları doku yapıştırıcıları hastaların yüzünü güldürüyor. En önemli özelliği olan iz bırakmaması ürünün uygulama alanlarını artırıyor. Kanayan yaralarda madde olarak doku yapıştırıcısı kullanılması çok eskilerden kalma bir yöntem. Hipokrat yaraların kapatılması ve hemostazi sağlamak amacı ile vücut yüzeyine reçine ve kurşunlu gümüş karışımı uygulamış. Sonraki zamanlarda poliüretenler, doğal ve sentetik lastikler ve bir çok yapıştırıcılar cilt ve yumuşak dokulara da hemostaz ve yapışma olabileceği gösterilmiş. Kapanmayan yaralara yapay doku ile ilgili ayrıntıları sayfa 29’da yazımızda bulabilirsiniz...
Bilim dolu yarınlara…