Kumlardaki Saklı Güzellikler
Kızıldeniz kuzeydoğusu’nda yer alan Sharm El Sheikh kıyılarında yaşamını sürdüren güncel bentik foraminiferleri belirlemek için, 2006 yılı Aralık ayı sonlarında değinilen bölgede serbest dalış yöntemi ile farklı 7 noktada 10.00 ve 20.00 m derinliklerden alınmış olan örnekler üzerinde, bölgede güncel bentik foraminifer topluluğunu ortaya koyarak Akabe Körfezi, Batı İskenderiye, Hayfa Körfezi, İskenderun Körfezi ve GB Antalya kıyıları bentik foraminifer topluluğu ile karşılaştırmak amacıyla, tarafımızdan bir çalışma gerçekleştirilmiştir
Araştırma Kızıl Deniz kuzey alanında Sina Yarımadası güneydoğusunda, Sharm El Sheikh KD, GD ve GB’da, Jackfish Alley, Ras Ghozlani, Ras Katy, Ras Umm Sid, Near Garden, Woodhouse Reef ve Jackson Reef gibi 7 farklı bölgede (Şekil 1) serbest dalış yöntemi ile 10.00 ve 20.00 m derinliklerden alınan 14 genç çökel örneği üzerinde yürütülmüştür. Bölgede 28 familya ve 14 altfamilya’ya ait 50 cins ile 84 tür belirlenmiştir.
Kızıldeniz, Afrika ile Asya (Arap Yarımadası) arasında yer alan, Hint Okyanusu'na bağlı tipik özelliklere sahip bir denizdir. Kuzeyde Mısır'daki Süveyş Kanalı ile doğal olmayan yoldan Akdeniz'e bağlanmıştır; güneyde ise Arap Yarımadası ucunda Babü'l Mendep boğazı ile Hint Okyanusu'na bağlanır. Kızıldeniz kuzeyde Sina Yarımadası ile iki bölüme ayrılır; kuzeydoğu bölümünde Akabe Körfezi, kuzeybatıda ise yoğun deniz taşımacılığı trafiğine sahip olan Süveyş Körfezi bulunmaktadır. Uzunluğu yaklaşık 1930 km dir. Maksimum genişliği ise 304 km olan denizin ortalama derinliği 488 m ve en derin noktası 3040 m olarak belirlenmiş olup, yüzölçümü yaklaşık 450 bin km2 dir.
Kızıldeniz’in çevresinde bulunan kara alanında, güney bölgesindeki Yemen ve batısındaki Etiopya’nın çok az bir kısmı dışında olmak üzere baskın olarak çöl iklimi hakimdir. Deniz suyu sıcaklığı bütün sene boyunca 25-31°C arasında değişmektedir. Böylelikle bölgede sıcaklığın çok fazla ve ayrıca Kızıldeniz’e dökülen sürekli hiçbir akarsuyun bulunmayışı nedeniyle tuzluluk oranı binde 40 değer ile oldukça yüksektir. Bu oran dünyada okyanuslarla bağlantısı olan denizler için de karakteristik bir yüksek tuzluluk değeridir.
Çoğunlukla kireçtaşı kırıntılı kumların oluşturduğu genç çökellerin içermiş olduğu bentik foraminifer topluluğunun belirlenmesi için 5 gr kuru genç çökel örneği alınarak yüzde 10 luk H2O2 ile karıştırılmış, 24 saat bekletilen bu örnekler 63 mikronluk elekte basınçlı su ile yıkanmış, etüvde 50 oC sıcaklıkta kurutulduktan sonra 2.00, 1.00, 0.500, 0.250 ve 0.125 mm’lik eleklerde elenerek binoküler mikroskop altında incelenmiştir. Jackfish Alley, Ras Ghozlani ve Jackson Reef gibi noktalardan derlenmiş olan örneklerde 2 mm üzeri boyutta 1-2 foraminifer gözlenmiştir. Buna karşılık diğer örneklere ait 1-2 mm arası çökeller içinde oldukça fazla denilebilecek sayıda foraminifer kavkılarına rastlanılmıştır. Jackfish Alley, Ras Ghozlani, ve Woodhouse Reef bu özelliği taşıyan bölgeler olarak belirtilebilir. Genelde tüm örneklerde 0.5 mm üstü boyutta çok sayıda foraminifer bulunmuş ise de, Jackfish Alley, Ras Ghozlani, Ras Umm Sid, Woodhouse Reef ve Jacson Reef’de sayısal olarak 100’ün, hatta 200’ün üzerinde bentik foraminifer ayırtlanmıştır.
Yazının devamı Popüler Bilim Dergisi’nde…