Dünyada bir ilk
Yüz Binlerce Felçliye Yürüme Umudu!...
Hacettepe Teknokent’inde Prof Dr. Ufuk K. Gülsoy başkanlığında Konak Tıp ve Gerçek Ortopedi çalışanlarından oluşan ekibin, Tubitak tarafından desteklenen bir projesi, “pnömatik pantolon” felçli hastalar için yürüme umudu olacak. Çeşitli nedenlerle yatağa bağımlı hale gelen insanlar bu pantolon sistemi ile kısa sürede kendi bacakları üzerinde yürüyebilecek. Konak Tıp Merkezi tarafından geliştirilen sistem dünyada bir ilke imza atarak felçli hastanın ses komutuyla ayağa kalkabilmesini ve yürüyebilmesini sağlıyor.
Dünyada henüz bu düzeyde gerçekleştirilmiş bir örneği olmayan sistem hareket etmeyi sağlayarak kasların ölmesini, kemiklerin erimesini, eklemlerin donmasını önlüyor. Dışarıdan bakıldığında sıradan bir pantolon görünümünde olan sistemin en iç katmanı toplar damar dolaşımını rahatlatıcı etki yapıyor. Bu sayede hastanın kan dolaşımına zarar verilmiyor ve kangren ya da vücut yaralanması gibi olumsuz durumların önüne geçilmiş oluyor.
Paraplejik pantolon sayesinde felçli hastalar çevrelerinde kimseye ihtiyaç duymadan yaşamlarını sürdürebilecekler. Ama bunun da ötesinde vücutlarında yaşadıkları kayıpların kalıcı olmadığı umudu yaşama sevinçlerini sürekli canlı tutacak ve bazı psikolojik sorunlarında önüne geçilecek. Özellikle genç yaşta yürüyemez duruma gelenler için bu durum yürüyebilmek kadar önemli görülüyor.
Parapleji Nedir?
Parapleji, omurganın sırt bölgesi ya da daha aşağı kesimlerinde oluşan hasarlar neticesinde, sinir iletiminin herhangi bir seviyeden daha aşağıya ulaşamaması ile ortaya çıkan çok karmaşık bir klinik tablo. Bu durumda olan insanlar hareket yeteneklerini kaybederek kapalı kalmaya mahkum olurken, çevrelerine ve toplumun sosyal güvenlik örgütlerine çok ciddi yük getiriyorlar.
Parapleji yalnızca motor ve duyu yeteneğinin kaybı olmayıp sindirim, boşaltım ve cinsel kontrolsüzlük gibi bir çok yaşamsal işlevin de yitirilmesine neden olabiliyor.
Parapleji çok çeşitli nedenlerle ortaya çıkabiliyor. Bunların başında yaralanmalar (ateşli silah, kesici alet, trafik kazaları, yüksekten düşme vb..), operasyonlar, çocuk felci, tümörler ve daha bir çok etmen gösterilebilir.
Ses Komutu Hastanın Ellerini Özgürleştirecek
Paraplejik hastaların yürütülmesi için şu ana kadar yapılmış pek çok çalışma var. Ancak bu çalışmalarda hastalar ayağa kalktıklarında eklemlerini kullanmadan vücutlarını bütün halinde hareket ettiriyorlar ve birçoğu da elle kontrol ediliyor. Konak Tıp Merkezi tarafından gerçekleştirilen pantolon sisteminde ise hasta sadece ses komutuyla hareket ediyor. Bu şekilde bacakları hareket ettirmek için eller meşgul edilmemiş oluyor. Elle kontrol edilen mekanizmalar hastanın ellerini başka amaçlar için kullanma olasılığını azaltıyor. Oysa ses komutlu sistem eller için yeterli özgürlük sağlıyor. Böylece kişi ellerini başka amaçları için kullanabilir.
Mevcut aletlerin bir çoğu sert materyallerden oluşuyor. Bu materyaller, hareket kaybı yanında duyu kaybı da olan hastanın istenmeyen yaralanmalarına neden olabiliyor. Yeni pantolon sistemindeki havalı, yumuşak sistem bu bakımdan bir öncü olacak.
Yazının devamı Popüler Bilim Dergisi’nde…