Suçlular Adli Tekstille Yakayı Ele Veriyor
Adli Tekstil, adli vakalarda fail veya mağdura ait giysilerin incelenerek olayların aydınlatılması amacını taşımaktadır. Adli tekstilin inceleme alanına, ev ya da işyerine zorla girmeler ile trafik kazalarında vurup kaçma olaylarında sıkça delil olarak ele geçen lifler, adli tabiplerin otopside elde ettikleri giysiler ve üzerlerindeki her türlü iz ve emareler, toplu mezarlarda ele geçen elbise, aksesuar ve takılar girmektedir. Ancak bu makalede, güvenlik kamerası görüntülerinde ve fotoğraflarda bulunan şüpheli şahısların yüzlerinden teşhis edilememesi durumunda şüphelilerin kıyafetlerinden teşhis edilmesi ve mukayeselerinin yapılmasına yönelik adli tekstil incelemeleri üzerinde durulacaktır.
Olay mahallinde bulunan kumaş ve aksesuarlar, mağdur veya failden elde edilen şüpheli bütünle bağlantılar kurmaya, mağdur veya faili belirlemeye, mağdur üzerinde faile ait veya fail üzerinde mağdura ait kumaşlardan delillerin elde edilmesiyle de mağdur-fail ilişkilendirmesine fayda sağlamaktadır. Ayrıca, olayın meydana geldiği yerden kumaş ve aksesuarların başka bir mekana taşınması ve iki farklı yerde aynı örneklerin bulunmasıyla, bir olayla ilgili iki ayrı mekan da ilişkilendirilebilmektedir. Tüm bu kıyafet ve aksesuarların dizayn, tasarım ve üretim aşamalarında yapılan işlemler kıyafetlerin eşsiz olmasını sağladığı gibi, bu kıyafetlerin kullanılması ile birlikte kişilerin vücut yapılarına göre şekillenerek tamamen bireyselleştiği de görülmektedir.
Kumaş / Lif İncelemeleri
Kumaş ve lif incelemeleri, çeşitli olaylarda (trafik kazası, hırsızlık, yasa dışı pankart asma, cinayet, vb.), olay yerinden elde edilen lifler/kumaş parçaları ile şüpheli şahıs, araç ve yerlerden elde edilen lifler/kumaş parçalarının analiz ve incelemeler yoluyla karşılaştırılarak aralarında ilişki olup olmadığının belirlenmesini ifade etmektedir. Kumaş parçacıklarını bazen olay yerinden delil olarak toplamak mümkündür. Bunlar özellikle katilin olay yerine geldiği yolda çivi, kıymık, ağaç dalı, keskin kenarlı bir cisim gibi herhangi bir çıkıntılı yüzeye takılmış olabilirler. Çarpıp kaçma şeklindeki trafik kazalarında kumaş parçacıkları taşıtın alt kısmına veya herhangi bir çıkıntılı bölümüne takılarak kalmış olabilir. Kumaş parçacıkları bir yangını başlatmak için fitil olarak da kullanılmış olabilir.
Otopsi Sırasında Kıyafetlerin İncelenmesi
Elbiselerin genel olarak incelenmesi olay yerinde başlar. Cesedin olay yerinde yapılan ilk muayenesinde, fotoğraflar çekilmeli, cesedin pozisyonu, elbiselerin durumu ve birlikte bulunan delillerin yerleri belirlenmelidir. Yeterli sayıda fotoğraf çekilinceye kadar cesede dokunulmamalı ve ceset kımıldatılmamalıdır. Olay yerinde adli hekimin elbiseler üzerinde yapmış olduğu değişiklikler kaydedilmelidir. Cesedin üzerindeki giysiler kişinin sosyal durumu, işi, ölüm zamanı gibi konularda ipucu verebilir. Düğmelerin sökük ya da çözülmüş, fermuarın ve kemer tokalarının açılmış olması bazen anlamlı ipuçlarını oluşturur. Ateşli silah, bıçak ve benzeri cisimlerle yaralanarak, dövülerek öldürülen kişilerin giysilerinde çok miktarda kan lekesi bulunur. Giysilerdeki toz ve çamur lekeleri boğuşma ya da dış ortamda uzun süre kalınmasını, yağ lekeleri motorlu taşıt kazalarını, kusmuk lekeleri zehirlenmeyi düşündürmelidir. Lekelerin vücut ve giysiler üzerindeki lokalizasyonu ve miktarı, olayın oluş tarzı, orijini ve ölüm mekanizmasının aydınlatılmasında önem taşır. Vücut ve giysiler üzerindeki, tırnaklar arasındaki ya da yerdeki kıl, kumaş lifi, sperm gibi materyal saldırganın kimliğinin aydınlatılmasını sağlayacak önemli kanıtlardır.
Toplu Ölümlerde Kıyafet İncelemesi
Toplu ölümlerde kıyafetlerden, özellikle kimliği belirsiz cesetlerin kimlik tespitinde yararlanılmaktadır. Doğal afetler, insan unsurlu facialar ve toplu mezar olaylarında, kurbanların kimliklerini belirlemek maksadıyla, olay yerinde bulunabilecek tekstil yüzey aksesuarları ölüm öncesi bulgular olarak değerlendirilebilir. Ayrıca elbiseler, kişinin cinsiyeti, boyu, kilosu hakkında tahmini bilgiler verebilir. Aksesuarlar ise, kumaşa göre daha dayanıklı materyallerden yapıldıkları için gömülmüş ceset olayları ile toplu mezarlarda delil olarak kullanılma ihtimali yüksektir.
Yazının devamı Popüler Bilim Dergisi’nde…