POPÜLER BİLİM’DEN
İşte “Bor” Gerçeği
Türkiye’nin bor madeni rezervleri sık sık gündeme gelen bir konu. Bu yüzden dünya bor rezervi en yüksek ülke olduğumuz ve 500 yıl tek başımıza dünyanın bor ihtiyacını karşılayabileceğimiz herkesin bildiği bir gerçek. Türkiye, Eskişehir’in Kırka Beldesi, Kütahya’nın Emet ve Hisarcık İlçeleri’yle Bursa’nın Kestelek Köyü üzerinden Balıkesir’in Bigadiç İlçesi’ne kadar kilometrelerce uzunlukta bor yataklarına sahip. Osmanlı İmparatorluğu döneminde 1861 Madin Nizamnamesi’nin uygulamaya konmasıyla Balıkesir’in Susurluk İlçesi’nin Aziziye ve Sultançayırı Köyleri dolaylarında 1865’ten itibaren önce Fransız, sonra İngilizler bor üretip Avrupa’ya ihraç ettiler. Bölgedeki faaliyet 1950’lere dek sürdü. Daha sonra firmalar ayrıldı, yeraltı kuyuları kapatıldı. Geçen süre içinde bor madeniyle ilgili pek çok tartışma yapıldı. Kimileri bu madenin Türkiye’nin geleceği olduğunu savunurken kimileri buna bu kadar güvenmenin doğru olmadığını iddia etti. En son ise AB tarafından borun toksik(zehirli) bir madde olduğu haberi çıktı. Habere göre AB, boru "üremeye olumsuz etkili zehirli madde" listesine aldı. Peki Bor, hangi alanlarda nasıl kullanılıyor... Hepsi sayfa 32’deki haberimizde...
Yer Dışı Yaşam 2020 yılına kadar ortaya çıkmalı
Kırk yıldan fazla süreden beri küçük bir araştırıcı grubu, yer dışı yaşama ait akıllı varlıkları gösterebilecek mikrodalga sinyallerini kullanarak kanıt aramayı sürdürüyorlar. Bu sinyalleri henüz bulamamalarına rağmen yine de onlar çalışmalarını devam ettiriyorlar öyle ki araştırmaların sonuç yayınlarını hızlandıracak kadar… En yeni gelişmeler görsel dalgaboyu deneylerinde ve bazı keşifler için özel tasarlanan yeni bir radyo teleskopun yapımında yaşanmakta. Ayrıca bu teknik/teknolojik gelişmeler yanında, ‘doğru zamanda doğru yere bakma’ olasılıklarını arttırıcı çeşitli stratejiler de geliştiriliyor. Sürdürülen SETI araştırmasının son durumunu gözden geçiren bu çalışma yer dışı yaşamları araştırmasının doğasına kuramsal bir bakışı içermekte ki belki onları bulabiliriz... Bu konudaki ayrıntıları öğrenmek için sayfa 26’daki yazımızı okumalısınız...
Yetişkinlerde Dikkat Eksikliğinin Nedenleri
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) yedi yaşından önce başlayan nöropsikiyatrik bir rahatsızlıktır. DEHB olanlar, kalıcı ve sürekli bir dikkatsizlik örüntüsü ya da benzer gelişim düzeyine olanlara göre daha şiddetli hiperaktivite ve dürtüsellik atakları sergiler. Çocuklar ve ergenler ele alındığında DEHB görülme sıklığı son araştırmalarda yüzde 8 dolayında bildirilmektedir. Her toplumda görülen DEHB özellikle çocuklarda belirlenmiş tanı ölçütleri ile güvenilir tanı ölçütlerine kavuşmuş bir bozukluktur. Etkilenen çocuklar aile ve okul yaşamlarında hatta kişiler arası ilişkilerinde önemli zarar ve kayıplara maruz kalmaktadır. DEHB geçmişte çocukluk döneminde davranış kontrolünde gelişimsel bir gecikme olarak görülüyor ve ergenlikte düzeleceği varsayılıyordu. Ancak çocukluk döneminde saptanan DEHB’nun erişkin dönemde de devam edebildiği çeşitli çalışmalarla gösterildiğinde bunun yaşam boyu süren bir bozukluk olduğu daha iyi anlaşılmıştır. Çocuklukta var olan bozukluk ortalama yüzde 50 oranında çeşitli düzeylerde belirtilerle erişkinlikte de sürer. Bunu doğrularcasına birçok araştırma erişkinlikte DEHB yaygınlığını yüzde 4’e varan oranlarda bildirmektedir. Yetişkinlerde dikkat eksikliği konusunda bilmek istedikleriniz sayfa 20’de...
Suçlular Adli Tekstille Yakayı Ele Veriyor
Adli Tekstil, adli vakalarda fail veya mağdura ait giysilerin incelenerek olayların aydınlatılması amacını taşımaktadır. Adli tekstilin inceleme alanına, ev ya da işyerine zorla girmeler ile trafik kazalarında vurup kaçma olaylarında sıkça delil olarak ele geçen lifler, adli tabiplerin otopside elde ettikleri giysiler ve üzerlerindeki her türlü iz ve emareler, toplu mezarlarda ele geçen elbise, aksesuar ve takılar girmektedir. Olay mahallinde bulunan kumaş ve aksesuarlar, mağdur veya failden elde edilen şüpheli bütünle bağlantılar kurmaya, mağdur veya faili belirlemeye, mağdur üzerinde faile ait veya fail üzerinde mağdura ait kumaşlardan delillerin elde edilmesiyle de mağdur-fail ilişkilendirmesine fayda sağlamaktadır. Ayrıca, olayın meydana geldiği yerden kumaş ve aksesuarların başka bir mekana taşınması ve iki farklı yerde aynı örneklerin bulunmasıyla, bir olayla ilgili iki ayrı mekan da ilişkilendirilebilmektedir. Tüm bu kıyafet ve aksesuarların dizayn, tasarım ve üretim aşamalarında yapılan işlemler kıyafetlerin eşsiz olmasını sağladığı gibi, bu kıyafetlerin kullanılması ile birlikte kişilerin vücut yapılarına göre şekillenerek tamamen bireyselleştiği de görülmektedir. Adli tekstil hakkındaki diğer ayrıntılar sayfa 40’ta...
Bilim dolu yarınlara…