POPÜLER BİLİM’DEN
Anka Kuşu Marsa İndi…
Mars’a gönderilen son uzay aracı Anka Kuşu (Phoneix) 25 Mayıs’ta Kızıl Gezegen’in yüzeyine indi. Mars’taki canlı yaşamı araştırmak üzere fırlatılan araç bir ilki gerçekleştirerek 32 yıl sonra Kızıl Gezegen’in yüzeyine motorlu iniş yapmayı başardı. 1976’da fırlatılan Viking 2 uzay aracından sonra Mars’a inmeyi hava yastığı olmadan son ana kadar motorlarını kullanarak başaran ilk uzay aracı Anka Kuşu, Mars’ta buz halinde bulunduğu tahmin edilen suyu arayacak.
Kızıl Gezegen'e saatte ortalama 21 bin km hızla 10 ayda 711 milyon kilometre yol kat ederek ulaştığı belirtilen Anka Kuşu, 10 cm. kadar derinlikte bulunduğu tahmin edilen buz tabakasına ulaşabilmek için 2.34 metre uzunluğunda bir robot kolunu kullanarak toprağı kazacak. Anka Kuşu, Mars’ta su bulunup bulunmadığını araştırmakla birlikte gezegenin jeolojik tarihi ile ilgili önemli bilgiler de verecek. Anka Kuşu’nun Mars yüzeyine nasıl indiğini, nasıl çalıştığını ve bu tarihi bilim olayı hakkında daha pek çok ayrıntıyı 32. sayfamızda okuyabilirsiniz.
Bitki Çaylarında Tehlike!..
Bitki çayları soğuk algınlığı, yorgunluk ve uykusuzluk gibi birçok şikâyeti gidermek için yüzyıllardır dünyanın her yerinde çeşitli şekillerde kullanılıyor. Türkiye’de de oldukça fazla tüketilen bitki çayları üzerinde yapılan yeni bir araştırmanın sonuçlarına göre bu çaylar bilinçli tüketilmediğinde çeşitli sağlık problemleri ortaya çıkarabiliyor. Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği öğretim üyesi Prof. Dr. Kamuran Ayhan ve Gıda Bilim Uzmanı Didem Bahar Kaya’nın birlikte yürüttüğü “bitki çaylarının mikrobiyolojik incelemesi” çalışması sonucunda bugün Türkiye’de piyasada satılan bitki çaylarında insan sağlığını risk altına sokan mikroorganizmaların varlığı belirlendi. Üretim, hasat, nakliye, depolama ya da paketleme sırasında herhangi bir şekilde bu mikroorganizmalar çaya karışabiliyor. Bu nedenle ve üretimden paketlemeye kadar her aşamada hijyen koşullarına uyulması gerekiyor. Tüketicinin ise siyah çaylarda olduğu gibi bitki çaylarını da kaynar su ile ve demleyerek içmesi tavsiye ediliyor. Araştırma hakkındaki diğer ayrıntıları ve bitki çaylarındaki görünmeyen bu tehlikeden nasıl korunabileceğinizi sayfa 36’dan öğrenebilirsiniz.
Petrolü Bırak, Elektriğe Bak…
Bir yüzyıldan fazladır devam eden otomobil rüyası artık daha hızlı, daha güçlü ve daha gösterişli. Peki nasıl? Şüphesiz daha fazla yakıta gereksinerek. Gerçi teknolojik yeniliklerle içten yanmalı otolar büyükbabalarına kıyasla çok daha ekonomikler fakat ne yazık ki petrol tükeniyor! Enerji verimliliği çalışmaları otomotivde yeni bir çağın hayal ettiğimizden daha da yakın olduğunu gösteriyor. Çok yakın gelecekte ultra yeşil araçların tamamıyla elektrikli araçlar olacağından yola çıkılarak, yakıt hücreli otomobiller ile hibrit araçların hepsi elektrikli sürüş motorlarına sahip. Dolayısıyla gelişen teknoloji büyük yaygınlıkta işe yaracak. Otomotiv şirketleri gelecek üretimlerinde elektrik motorlarına daha çok gereksinim duyacak. Araştırmacıların geliştirdiği 200 C yüksek performans gösteren daimi mıknatıs sayesinde elektrikli sürüş motorları daha etkili ve daha uygun fiyatla üretilebilecek. Elektrikli arabalarla ilgili daha fazla bilgiyi sayfa 18’ den edinebilirsiniz.
Küresel Isınma ve Tarımın Su Kaynaklarına Etkileri
Türkiye’de son yıllarda kaybedilen sulak alanların boyutu yaklaşık 1 milyon 250 bin hektar. Bu alan Marmara Denizi’nin yüzölçümüne eşit. NASA’nın yaptığı bir araştırma, erozyonun şiddetlenerek devam etmesi ve etkili tedbirler alınmaması halinde Türkiye’nin büyük bir bölümünün 2040 yılında çöl olacağını açıkladı. İklim değişikliği, insanların suya erişme güvencesizliğini, şimdiye dek görülmemiş ölçüde şiddetlendiriyor. Bozulan hava şartları nedeniyle kimi ülkelerde yüzde 25’e varan oranlarda ekin kaybıyla karşılaşılıyor. BM tarafından Kasım 2006 tarihinde yayınlanan İnsani Gelişme Raporu, “Kıtlığın Ötesinde: Güç Dengesizliği, Yoksulluk ve Küresel Su Krizi” başlığını taşıyordu. Rapor, tüm insanlar için günde en az 20 litre temiz su sağlanmasının şart olduğunu, her yıl yaklaşık 1.8 milyon çocuğun temiz ve sağlıklı suya erişemediği için ishale neden olan bulaşıcı hastalıklardan ötürü hayatını kaybettiğini vurguluyordu. Dünyada ve Türkiye’de küresel ısınmanın tarım alanlarında neden olduğu etkileri sayfa 40’ta okuyabilirsiniz.
Bilim dolu yarınlara…