Gerçek bir “kitle imha silahı” Sigara!..
ÖLECEK 10 MİLYON KİŞİDEN BİRİ MİSİNİZ?
Sigara alışkanlığı ekonomimize yılda 7.3 milyar dolar zarar veriyor…
Sigara her gün 13.000 kişiyi öldürüyor.
Eğer engellenmezse, önümüzdeki yıllarda sigara ölümleri tüm dünyada en büyük ölüm nedenleri içine girecek ve AIDS, verem, doğuma bağlı anne ölümleri, otomobil kazaları, cinayetler ve intihar ölümlerinin toplamından fazla olacak.
Sigaranın sağlık açısından ne denli önemli olduğu kamuoyunca yeteri kadar biliniyor sanıyorum. Bu varsayımım; her ne kadar hukuksal zorlamayla da olsa gerek sigara paketlerinin üzerindeki “sigara öldürür” yazısından ve gerekse görsel/yazılı basında zaman zaman duyurulan kimi sansasyonel haberlerden; günlük mesleksel yaşantımızda da hastalarımdan duyduğum “ Ah hocam!, biliyorum ama kahretsin bırakamıyorum...” türünden yakınmalardan kaynaklanıyor.
Ben bu konuda sigaranın kişilerin sağlığına ve keselerine verdiği zararlardan çok; başlarına gelen ciddi sağlık sorunlarının bedelini, içlerinde sigara içmeyenlerin de oluşturduğu diğer vatandaşların ödemesi; bir başka deyimle ülke ekonomisinin uğradığı olağanüstü zarara değinmek istiyorum.
Bana göre Devletimiz sigara satışlarından vergi geliri olduğunu sanıyor ve sigaraya karşı savaşımda gerektiği gibi atak davranmıyor. Öyleymiş gibi görünüyor. Aksi doğru olsaydı; kendi çıkardığı sigara yasağını titizlikle uygulardı diye düşünüyorum. Sigara içmenin Türkiye Cumhuriyeti Büyük Millet Meclisi’nin çıkardığı filan sayılı ve falan tarihli yasaya göre kesinlikle yasak ve şu kadar YTL cezası olduğunu yazan büyük uyarı levhalarının altında sigara içenleri gördüğünüzde dilerseniz uyarmayı deneyin. Alacağınız “sana ne” yanıtları ile asabınız bozulacak ve cezayı uygulayacak bir makamın bulunmadığını öğrenince de sigara içmeye devam eden vatandaşın alaylı bakışları altında siz mahcup olacaksınız. Kanımca bu yasa ölü doğmuş; dostlar alışverişte görsün, uygulanmasın ama “mış gibi” görünsün diye çıkarılmış.
Sigaranın oluşturduğu sağlık sorunlarının bedelini büyük oranda ödeyen (ve sigara satışlarından büyük vergi geliri elde ettiği sanan) Devletimiz; bu yolla kasasına 1 koyuyor ama, belki de 100 kaybediyor. Dünya kalp federasyonu’nun (World Heart Federation) Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ =WHO) belgelerine dayanarak 2003 Mart ayında yayımladığı bülten’e göre; Dünyada her yıl 4.9 milyon kişi tütünle ilgili hastalıklar nedeniyle ölmektedir ve bu eğilim sürerse 2030 da bu rakam 10 milyon’a yükselecektir.
Enteresan nokta bu ölümlerin büyük çoğunluğunun gelişmekte olan ülkelerde görülmesidir. Eğer engellenmezse, önümüzdeki yıllarda sigara ölümleri tüm dünyada en büyük ölüm nedenleri içine girecek ve AIDS, verem, doğuma bağlı anne ölümleri, otomobil kazaları, cinayetler ve intihar ölümlerinin toplamından fazla olacak ve daha da ilginci bu ölümlerin yüzde 85’i gelişmekte olan ülkelerde görülecektir. Aynı rapora göre asıl kitle imha silahı sigaradır ve Dünyada günde 13.000 kişi sigaradan ölmektedir. DSÖ projelerine göre 2000-2030 arasında sigara içenlerin sayısı 1.2 milyardan 1.6 milyara çıkacak ve sonuçta yıllık ölüm sayısı da bu nedenle 4.9 milyondan 10 milyon’a tırmanacaktır.
Bunun nasıl organize edildiğini takdirlerinize bırakıyorum. Bu gün sigara içenlerin büyük çoğunluğunu gelişmekte olan ülkelerin erkek nüfusunu oluşturmakta (yalnızca Çin’de 300 milyon). Öyle ki geri ülke erkeklerinin yarısı sigara içiyor (Türkiye’de de erişkin nüfusunun yüzde 60’ı) ve her defasında artış sürmekte. Buna karşılık, gelişmiş ülke erkeklerinin yüzde 35’i içiyor ve her defasında sayıda belirgin düşme eğilimi var. Kadınlarda ise durum değişik. Müslüman toplumlarda yasaklar nedeniyle kadın tiryaki sayısı az sanılıyor ancak tüm geri kalmışlarda kadınların oranı yüzde 9 civarında (Türk kadınlarında yüzde 30). Gelişmiş ülke kadınlarında ise oran yüzde 22 ancak onlarda da azalma eğilimi var. Dünya genelinde 250 milyon kadın sigara içiyor ve artma eğilimi yine maalesef geri kalmışlarda. Önlemi alınmazsa 2030’da rakamın ikiye katlanacağı, yani 500 milyon kadının sigara içiyor olacağı; bunların da yine büyük çoğunluğunun geri kalmış ülke kadınları olacağı vurgulanıyor. DSÖ kaynaklarına göre; sigara içenlerde kalp krizinden ölüm riski içmeyenlere göre 10 kat; kadınlarda kalp krizi riski 6 kat; inme riski her iki cinste 4 kat; çevresel atardamar hastalık riski 16 kat; büyük ana atardamar (aort) genişleme riski 8 kat fazla.
Yazının devamı Popüler Bilim Dergisi’nde…