Hayvanat Bahçesinden Kaçışla Gündeme Gelmişti...
Boa ve Piton Yılanları

Boa ve Piton Yılanlarının en zayıf noktaları sindirim yaptıkları andır. Kendilerini savunacak herhangi bir hareket yapamazlar.

Yılanlar omurgalı hayvanlar içerisinde insanlar tarafından en ilgi çekici bulunan bir gruptur. Bugün dünyada 18 familyaya ait yaklaşık 420 cinsten 2700 yılan türü yaşamaktadır. Bu yılanlar arasında, en büyük türleri Boidae familyasına ait boa ve piton yılanları oluşturur. Fakat bu, bütün “boa” larla bütün “piton”lar büyük yılanlardır demek değildir. Bu yılanlar arasında da küçük boylu türler bulunmaktadır. Genellikle düz, parlak pulları ve dikey göz bebekleri ile büyük boylu yılanlardır. İnsanlar genellikle boa ve piton yılanlarını aynı tür yılan olarak zanneder. Her ne kadar aynı familyaya ait olsalar da, aralarında bazı farklar vardır. Boa yılanlarında ön çene kemikleri üzerinde diş bulunmazken, pitonlarda bu kemikler üzerinde dişler bulunur. Boa, Latince “büyük yılan” manasında, piton ise Yunan mitolojisinde Delphi’nin kenarında Apollo tarafından öldürülen yılandır. Boidae familyasına ait bugün yaklaşık 80 tür yılan yaşamaktadır.

Boa ve piton yılanları büyük vücutlu, kısa kuyruklu hayvanlardır. Gerek renk ve gerekse desen bakımından en güzel yılanlardır. Desen bakımından birbirine eş iki boa yılanı bulmak imkânsız gibidir. Boa yılanları insandan kaçmaya çalışır ancak pek sevdikleri kümes hayvanlarını yemek için köylerin yakınına kadar sokulabilirler.

Bazı boa ve piton yılanları ışıkta açık renkli, karanlıkta ise koyu renkli olabilirler. Yaşla birlikte gençlerdeki melanin birikmelerinden kaynaklanan parlak renklenmeler kaybolmaya başlar. Aynı tür içinde de coğrafik şartlara bağlı olarak farklı renklenmeler görülebilir. Bu değişimler habitat (ortam) değişikliğinden kaynaklanabildiği gibi savunma amaçlı da olabilmektedir.

Yılanlar Nerede Yaşarlar?

Yılanlar; İzlanda, İrlanda, Yeni Zelanda gibi birkaç ada ve kutup bölgeleri hariç dünyanın her bölgesinde görülürler. Sıcak ülkelere doğru hem sayılarında hem de genellikle vücut boylarında bir artış görülür.

Boa yılanları başlıca Güney Amerika’da ve Madagaskar’da yaşarlar. Fakat Avrupa, Asya ve Afrika’nın bazı kısımlarında kum boalarına (Eryx) rastlanır. Yurdumuzda da bu cinse ait bir tür bulunmaktadır (Eryx jaculus = Mahmuzlu yılan). Bu cinsin boyu yaklaşık bir metre kadar olabilir. Pitonlar ise, yalnız Asya, Afrika ve Avustralya’da bulunur.

Yılanların çoğunluğu karasal ortamlarda yaşar. Bunlardan bir kısmı kazıcı hayvanlardır. Başka bir deyimle toprak içinde barınırlar. Bazı yılanlar ise gevşek kum içine gömülmeyi sever. Bir kısmı ise tatlı su ve denizlerde yaşar. Hayatlarının büyük bir kısmını yerden ziyade ağaçta geçiren yılanlar da vardır.

Boa ve piton yılanları dünyanın bilhassa sıcak bölgelerinde yayılmış bir gruptur. Bu hayvanlar tropikal yağmur ormanları, tropikal savanlar, açık alanlar, çayır ve çöllerde yaşarlar. Tamamen karasal ve kurak yerlerde yaşayan türler bulunduğu gibi ağaçlarda yaşayan ya da suya girenleri de vardır.

Boa ve Piton Yılanları Zehirli midirler?

Bugün yaşayan yılan türlerinin ancak 1/3’ü zehirlidir. İnsanı öldürecek kadar zehirli olanlar ise ancak yüzde 7 kadardır. Boa ve piton yılanları zehirsiz yılanlardır. Yılanlar karnivor hayvanlardır. Boa ve piton yılanlarının doğal besin tercihleri büyük kertenkeleler, memelilerden; yarasa, fare, sıçan, sincap, geyik, tilki, jaguar, domuz gibi hayvanlardır. Bazen de balıklarla, diğer yılanlarla, kuşlarla ya da küçük boyda olanları; solucan, salyangoz ve böcekler gibi omurgasız hayvanlarla beslenirler. Bazıları özelleşmiş olarak tamamen yumurta ya da diğer yılanlarla beslenebilirler. Çocukları da yedikleri kaydedilmiştir. Bazı yılanların besin tercihleri hayvan büyüdükçe değişebilmektedir. Gençken omurgasız hayvanları yiyen bir yılanın besin tercihi, büyüdükçe küçük kemirgenlere ya da kertenkelelere dönüşebilmektedir. Avlarını sıkarak öldüren yılanlardır. Genellikle av bütün olarak yutulur. Yılanlar, kendilerinden kalın hayvanları yutabilirler. Bunun sebebi ise çeneleri ile diğer vücut kısımlarının akla durgunluk verecek derecede fazla genişleyebilmesidir. Boa ve piton yılanları genel inanışın aksine avlarının kemiklerini kasten kırmazlar ve avlarını hamur gibi yapana kadar sıkmazlar. Daha çok dişleriyle saldırır ve aynı zamanda da avının etrafına iki ya da üç sarmal oluşturur. Bu çaba avın solunumunu durdurmaya yeterlidir ve av havasızlıktan boğulur. Güçleri o derecedir ki, geyik kadar hacimli, ya da pars kadar tehlikeli hayvanları sıkıp boğmayı başarırlar.

Boidae familyasına ait türler avını yuttuktan sonra bütünüyle uyuşuk, hiçbir hareket yapamayacak duruma girer. Bu durumdan kurtulabilmesi için çok kuvvetli olan mide suyunun yardımıyla sindirimin tamamlanması gerekir. Eğer sindirim sırasında bir düşmanla karşılaşacak olursa (özellikle bu düşman, derisi için kendisini arayan bir insansa) ömrü bitmiş demektir. Çünkü kendisini savunacak herhangi bir hareket yapamaz.

Esaret altındaki yılanlar, tavşanlar, fareler ve güvercinlerle beslenebilirler. Uzun süre açlığa dayanabilirler. Bir defada fazla miktarda yeseler de haftalarca, hatta aylarca hiçbir şey yemeden yaşabilirler. Hiç yemeden 2,5 yıl kadar yaşayabilenleri vardır.

Büyük olanların genellikle düşmanları yoktur. Bunlara predatörler (avcılar) saldırmazlar. Fakat genç olanları kuşlar, tilkiler ve diğer yırtıcılar gibi hayvanlar tarafından avlanır.



 
  editör'den / bu sayıda / bayiler / eski sayılar / adres / kapak konusu